Τεύκρος Σακελλαρόπουλος – Conceptual Cinematography

Das Boot (Το Υποβρύχιο) – και οι Πιθανότητες

Υπάρχει μία θαυμάσια Γερμανική πολεμική κινηματογραφική ταινία, η οποία έχει γυριστεί και σε τηλεοπτικά επεισόδια με τον τίτλο Das Boot (ντας μπουτ περίπου προφέρεται), το Υποβρύχιο.

Παρουσιάζει ωστόσο μία πολύ ανθρώπινη πλευρά του πληρώματος, κάτι, το οποίο αναρωτιέμαι κατά πόσον ίσχυε. Όπως και να έχει το ζήτημα η ταινία είναι αριστουργηματική και μία από τις καλύτερες (αντι-) πολεμικές ταινίες. Παρεμπιπτόντως μία άλλη επίσης Γερμανική είναι η “Die Brücke” (Η Γέφυρα) του 1959, αντιπολεμικό δράμα, τόσο εύγλωττο και δυνατό. Ειλικρινά δεν το περίμενα από Γερμανούς!

Τώρα βέβαια θα αποκαλύψω την υπόθεση, συνεπώς όσες και όσοι ενδιαφέρεστε να την παρακολουθήσετε καλό είναι να παρακάμψετε αυτήν την παράγραφο (την διαχωρίζω) και να μεταβείτε στην επόμενη

Υπόθεση

Ένα υποβρύχιο του Γερμανικού Πολεμικού Ναυτικού κατά τη διάρκεια του 1941 εκτελεί περιπολίες και επιτίθεται σε νηοπομπές (η Μάχη του Ατλαντικού).

Οι συνθήκες διαβίωσης είναι άθλιες, τα επεισόδια και οι πολύ δύσκολες καταστάσεις άπειρες και οριακά ανεκτές για τα ανθρώπινα νεύρα, αλλά μετά από όλα αυτά καταφέρνει να επιστρέψει αν και τραυματισμένο στη βάση του στη Γαλλία.

Και μόλις καταφθάνει μέσα σε μία γιορτινή ατμόσφαιρα, η βάση δέχεται συμμαχικό σφυροκόπημα από Αγγλικά αεροπλάνα και τότε σκοτώνονται σχεδόν όλοι, ενώ και το υποβρύχιο βυθίζεται!

Τέλος υπόθεσης

Αυτό μου θυμίζει σίγουρα τη ζωή μου, αλλά είμαι εξ΄ ίσου σίγουρος και τις ζωές όλων μας, σχεδόν. Δίνουμε ακραίες μάχες, επιβιώνουμε από τεράστιες δυσκολίες και μόλις (νομίζουμε) ότι φθάνουμε στον προορισμό μας, δεχόμαστε την απρόβλεπτη τελική επίθεση και… τέλος.

Και αναρωτιέσαι εάν άξιζαν όλες οι προηγούμενες μάχες σου. Βέβαια οι συνθήκες από τις οποίες επιβιώνουμε θα ήταν μοιραίες εάν δεν κάναμε απολύτως τίποτα. Αλλά αφού όμως το τελικό αποτέλεσμα είναι μηδέν, τότε γιατί να μην τις είχαμε αφήσει στην τύχη τους;

Αυτό το σκεπτικό εμπεριέχει μοιρολατρία, η εμπειρία ωστόσο δείχνει πως δεν είναι καθόλου σπάνιο. Λειτουργεί ωστόσο διότι δεν γνωρίζεις το τελικό αποτέλεσμα και ελπίζεις πώς θα εξελιχθεί με τον καλύτερο τρόπο. Αμ, δε… Δεν εξελίσσεται όπως νομίζεις.

Εάν μείνουμε σε αυτό το συμπέρασμα “κάτι” δεν θα πηγαίνει καλά. Και δεν είναι καθόλου υγιές. Γιατί όμως;

Διότι υπάρχει και η ακριβώς αντίθετη εκδοχή, η οποία είναι η επιτυχής έκβαση των καταστάσεων. Η τελευταία σκηνή της ταινίας θα μπορούσε να ήταν διαφορετική και θριαμβευτική. Σκεφτείτε εάν δίνεις τις ανάλογες μάχες με θετική όμως έκβαση. Τι πιθανότητες έχεις;

Θα το θέσω διαφορετικά. Εάν έχεις έστω 1% πιθανότητα επιτυχίας αξίζει. Και ελάχιστες πιθανότητες επιτυχίας και πάλι αξίζει.

Μόλις αρχίζεις να το βλέπεις ως ένα παιγνίδι πιθανοτήτων αλλάζουν όλα. Και εάν αυτές είναι πολύ μικρές, τότε το παιγνίδι καθίσταται άκρως συναρπαστικό και επίμονο. Εμένα προσωπικά με συναρπάζει πολύ περισσότερο η πιθανότητα του 1%, από αυτήν του fifty-fifty (πενήντα-πενήντα).

Σκεφτείτε το.