Αρκετά βράδια όταν είμαι κουρασμένος από τις εργασίες της ημέρας θέλω αργά να παρακολουθήσω κάποια ταινία ή μία σειρά. Έχω επιλέξει για αυτό το διάστημα την τηλεοπτική σειρά “Κόκκινος Κύκλος” του Πάνου Κοκκινόπουλου, η οποία προβλήθηκε στον Alpha μεταξύ 2000 και 2002. Η σειρά αφορά διάφορα εγκλήματα όσον αφορά την ιδέα της, τα οποία διαπράχτηκαν στην Ελλάδα, αλλά τα παρουσιάζει τροποποιημένα.
Θα μου πείτε γιατί δεν βλέπεις τον Μίστερ Μπιν ή τον Μπέννυ Χιλλ να γελάσεις; Σύμφωνοι και αυτά τα βλέπω, αλλά αυτό, το οποίο με ελκύει σε σειρές αυτού τύπου, όπως και στην “Ανατομία ενός Εγκλήματος” είναι η ψυχολογία.
Ξέρετε… με ενδιαφέρει πολύ να εισχωρώ στο μυαλό των ανθρώπων. Και είναι συγκλονιστικό να προσπαθείς να διεισδύσεις στο μυαλό ενός ανθρώπου, ο οποίος τελικά διαπράττει έγκλημα.
Χθες βράδυ συγκεκριμένα παρακολούθησα το επεισόδιο με τον τίτλο “Είκοσι Μέτρα Μακριά”. Η υπόθεση, η οποία βασίζεται σε αληθινό γεγονός έχει ως εξής (προσοχή περιγράφω όλη την υπόθεση):
Ένας ιδιοκτήτης ψιλικατζίδικου της γειτονιάς, άνω των 40 παντρεύεται μία περίπου συνομήλικη του. Ωστόσο αυτή έχει μία πολύ μικρότερη αδελφή, πολύ όμορφη, την οποίαν ερωτεύεται. Τα σπίτια τους απέχουν μία απόσταση 20 μέτρων. Η κοπέλα του γίνεται έμμονη ιδέα αν και η ίδια δεν του δίνει αφορμές παρά μόνον έχει την ανεμελιά της ηλικίας της (ίσως 20 στο επεισόδιο) και δεν τον προκαλεί.
Η εμμονή αρχίζει να ξεφεύγει. Την παρακολουθεί και μόλις εντοπίσει κάποιον φίλο της τον απειλεί με ένα μαχαίρι να εξαφανιστεί από τη ζωή της. Κανένας δεν έχει αντιληφθεί το παραμικρό. Η γυναίκα του λείπει σε ταξίδια εν τω μεταξύ και αυτό αφήνει ανοιχτό πεδίο στον άντρα της. Κάποια στιγμή της επιτίθεται και τότε εντελώς συμπωματικά μπαίνει στο σπίτι η γυναίκα του και μεγαλύτερη αδελφή της κοπέλας.
Σε μία σκηνή μεγάλης έντασης αυτός πηγαίνει στο δωμάτιό του, αρπάζει την καραμπίνα του και αποπειράται να αυτοκτονήσει. Η μεγάλη αδελφή τρέχει να τον σώσει αλλά με κόστος το παραμορφωμένο πρόσωπο του άντρα και το κομμένο δεξί χέρι της γυναίκας.
Αφού τη γλυτώνει φεύγει από το σπίτι αλλά μόλις αναρρώσει συνεχίζει να παρακολουθεί στενά την κοπέλα. Τον έχουν εντοπίσει, δεν κρύβεται, αντιθέτως θέλει να φαίνεται. Κάποια στιγμή, όταν αυτή ετοιμάζεται να αρραβωνιαστεί το νέο της αγόρι, ο άντρας τους κλείνει το δρόμο με την καραμπίνα του, πυροβολεί την κοπέλα και την σκοτώνει επί τόπου και κατόπιν στρέφει πάλι το όπλο επάνω του και αυτοκτονεί.
Στο τέλος δείχνει την μεγάλη αδελφή, η οποία τον αγαπούσε με πάθος και φαίνεται να τον έχει συγχωρέσει (άλλο θέμα προς ανάλυση αυτό) να κάθεται πρώτα στον τάφο του δολοφόνου άντρα της και μετά να πηγαίνει στον τάφο της αδελφής της, ο οποίος είναι μόλις 20 μέτρα μακριά, όσο και τα σπίτια τους. Εξ΄ αυτού και ο τίτλος του επεισοδίου.
Το στοιχείο, το οποίο πάντα με απασχολούσε είναι πώς ένας απλός άνθρωπος (γι΄ αυτό ανέφερα και το επάγγελμά του) αρχίζει να παραστρατεί στο μυαλό του και να ακολουθεί περίεργα και εντελώς παράλογα μονοπάτια.
Έχω διαπιστώσει πως όλοι μας έχουμε σκεφτεί να αυτοκτονήσουμε, να δολοφονήσουμε κάποιον, να κάνουμε κάποια ληστεία ή κάποιο άλλο πολύ σοβαρό έγκλημα. Αλλά οι σκέψεις αυτές φτάνουν σε ένα σημείο και επιστρέφουμε στη λογική. Κάπου εκεί υπάρχει μία κόκκινη γραμμή. Οσοδήποτε κοντά και αν φτάσουμε αυτή η γραμμή είναι ένα όριο, το οποίο εάν το υπερβούμε μετά δεν υπάρχει επιστροφή. Αυτή η “κόκκινη γραμμή” είναι πάρα πολύ ισχυρή. Στις φυσιολογικές συνθήκες λίγοι την προσπερνούν. Σε περιόδους όμως πολέμων, κατοχής, αναταραχών πολλοί περισσότεροι το κάνουν.
Ωστόσο εδώ δεν εξετάζω αυτές τις καταστάσεις. Ένας απλός άνθρωπος της γειτονιάς, όπως ο άντρας του επεισοδίου “φεύγει”, η εμμονή του γίνεται αχαλίνωτη και ανεξέλεγκτη έως ότου καταλήγει στο έγκλημα.
Δεν είμαι βέβαια ούτε κοινωνιολόγος ούτε εγκληματολόγος, αν και έχω “κλέψει” τα πανεπιστημιακά βιβλία της κόρης μου και προσπαθώ να εντοπίσω τους εγκλωβισμούς και τη φριχτή πορεία σε αχαρτογράφητες διαδρομές του νου. Και τονίζω πως ασχολούμαι κυρίως με τους απλούς ανθρώπους και όχι με καθαρά εγκληματικά στοιχεία (κατά συρροήν δολοφόνους ή βιαστές για παράδειγμα) αλλά για ανθρώπους, όπου οι καταστάσεις της ζωής τους οδηγούν σε απόκρημνα μονοπάτια χωρίς επιστροφή.
Τι σκοτεινοί λαβύρινθοι είναι αυτοί, στους οποίους εισχωρούν οι σκέψεις τους;
Ακόμα και όταν υπάρχει ξεκάθαρος στόχος, όπως το να δολοφονήσει κάποιος τη γυναίκα του προκειμένου να κληρονομήσει την περιουσία της, πάλι και εδώ θα πρέπει να υπερβεί αυτή την κόκκινη γραμμή. Ένα παράδειγμα ανέφερα και δεν θέλω να το αναλύσω αυτή τη στιγμή.
Αλλά, ποιο ήταν το κίνητρο να γράψω αυτό το άρθρο;
Πριν κάποια χρόνια, όταν ζούσε ο αδελφός μου, μου διηγήθηκε μία ιστορία στην Κύπρο, όπου κάποιος δολοφόνησε για πολιτικούς λόγους τον γιό ενός ιερωμένου. Δυστυχώς δεν μπορώ να θυμηθώ τις λεπτομέρειες αυτού του πέρα για πέρα αληθινού γεγονότος. Ο ιερέας – πατέρας καταράστηκε το δολοφόνο του γιού του με την κατάρα το κεφάλι του δολοφόνου να είναι στα πόδια του νεκρού γιού του ή κάπως ανάλογα.
Ο αδελφός μου με πήγε στο νεκροταφείο στη Λευκωσία, όπου όντως οι τάφοι ήταν δίπλα με το κεφάλι του δολοφόνου να βλέπει τα πόδια του δολοφονημένου. Και για την πληρότητα της υπόθεσης, ο ιερέας πατέρας μετάνιωσε για την κατάρα, είχε τύψεις, αλλά αυτή δεν μπορούσε να ακυρωθεί.
Αυτό μου θύμισαν τα είκοσι μέτρα μακριά…
