Υπάρχουν άγνωστα αριστουργήματα που δεν έτυχαν της προώθησης που άξιζαν. Έχοντας παρακολουθήσει χιλιάδες ταινίες (όχι, δεν υπερβάλλω), το να επιλέξω μόνο τέσσερις δεν είναι καθόλου εύκολο. Πρόκειται φυσικά για μια βαθιά υποκειμενική επιλογή· ταινίες που με επηρέασαν σε μικρό ή μεγάλο βαθμό.
Υπάρχουν και άλλες, σπάνιες και σχεδόν άγνωστες, που με δίδαξαν κινηματογραφικά. Δεν θα αναφερθώ σε αυτές εδώ. Ιδού λοιπόν η «χρυσή τετράδα» — με μια τυπική βαθμολογία μου.
Cabaret (1972) — 9,9 / 10
Από αυτήν άρχισαν όλα. Η μητέρα μου, που πήγαινε συχνά με τον πατέρα μου στον κινηματογράφο, επέμενε να τη δω. Πρέπει να ήμουν γύρω στα 14, και παιζόταν στον κινηματογράφο «Ομόνοια», αν θυμάμαι καλά. Από τον τίτλο «Καμπαρέ» περίμενα ένα ελαφρύ μιούζικαλ. Δεν ήταν.
Mulholland Drive (2001) — 9,7 / 10
Η Οδός Μαλχόλαντ είναι κεντρικός δρόμος του Μπέβερλι Χιλς — και εκεί βρίσκεται η κατοικία του David Lynch. Μια ταινία όπου αφήνεις τη φαντασία σου να ρέει, να παρασύρεται, να χάνεται. Σουρεαλισμός, όνειρο, ταυτότητα. Από τις λίγες ταινίες που δεν τις «βλέπεις», αλλά τις υπομένεις.
The Pianist (2002) — 9,8 / 10
Ο «Πιανίστας»… Τι να γράψω εδώ; Ο Władysław Szpilman, κυνηγημένος στους δρόμους μιας κατεχόμενης από τους ναζί Βαρσοβίας. Ζεις μαζί του. Πεινάς μαζί του. Φοβάσαι μαζί του. Μια ταινία-βίωμα, από αυτές που δεν ξεχνιούνται ποτέ.
Chinatown (1974) — 10 / 10
Η «Τσάιναταουν» δεν πιάνεται από πουθενά. Ένα από τα καλύτερα σενάρια που γράφτηκαν ποτέ, εικόνες του Λος Άντζελες της δεκαετίας του ’30, εκπληκτικές ερμηνείες και ένα φινάλε που σε αφήνει άφωνο, με την εμβληματική ατάκα: «Forget it, Jake. It’s Chinatown.» (Ξέχασέ το Τζέϊκ. Εδώ είναι η Τσάιναταουν).
Είναι πραγματικά εντυπωσιακό πώς τέσσερις ταινίες μπορούν να αποτυπώσουν τόσο διαφορετικές πτυχές της ανθρώπινης εμπειρίας: την άνοδο του ναζισμού, τον εφιάλτη του πολέμου, τον σουρεαλισμό του υποσυνειδήτου, τη διαφθορά της εξουσίας.
Ξεχάστε τα όλα λοιπόν.
Εδώ είναι Ελλάδα.
