Πρόσφατα αποφάσισα να υλοποιήσω μία κινηματογραφική ταινία για την δολοφονία του Προέδρου των Η.Π.Α. Τζών Κέννεντυ στο Ντάλλας του Τέξας το 1963. Ένα συγκλονιστικό γεγονός, το οποίο θεώρησα πως θα είχε τεράστια εμπορική επιτυχία. Συμφώνησαν όλοι και έλαβα το πράσινο φως από την εταιρεία στο Χόλλυγουντ.
Προκειμένου να επιτύχω το καλύτερο επέλεξα τον πλέον προβεβλημένο ηθοποιό της Κίνας για να υποδυθεί το ρόλο του Προέδρου ενώ για τη Τζάκυ Κέννεντυ την καλύτερη μαύρη ηθοποιό της Νιγηρίας.
Ομολογουμένως το αποτέλεσμα ήταν εξαιρετικό. Μόλις την παρουσίασα στα στούντιο του παραγωγού στην Καλιφόρνια όλοι συμφώνησαν πως η ταινία είναι σπουδαία και αμέσως την… απέρριψαν! Απλά μου επεσήμαναν πως κάπου μπέρδεψα τα πράγματα. Δεν κατάλαβα τι εννοούσαν.
Φυσικά η ιστορία είναι φανταστική. Τίποτα από τα προηγούμενα δεν συνέβη. Τι ενόχλησε τους Αμερικανούς παραγωγούς; Μετά συνειδητοποίησα πως ήταν η καταγωγή των πρωταγωνιστών. Δεν ταίριαζαν με την πραγματική εικόνα.
Από καλλιτεχνικής απόψεως δεν τίθεται θέμα. Μήπως μία ταινία στην Κίνα για το ίδιο θέμα δεν θα πρέπει να έχει Κινέζους ηθοποιούς; Γιατί όχι; Αλλά και μία Ελληνική ταινία με θέμα το δουλεμπόριο των μαύρων στην Αφρική με Έλληνες ηθοποιούς σε τι θα ενοχλούσε;
Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι καλλιτεχνικό. Είναι ωστόσο αντίθετο με τη γενική εικόνα στο συλλογικό ασυνείδητο σύμφωνα με τα πολιτισμικά στερεότυπα με ιστορική βάση το να βλέπεις για το δουλεμπόριο και οι ηθοποιοί να είναι λευκοί. Ο “Οθέλλος” του Σαίξπηρ έχει παιχτεί με λευκούς σε μαύρους ρόλους εδώ και αιώνες – γιατί όχι αντίστροφα; Τώρα βέβαια να σημειώσω δύο πράγματα:
Το πρώτο είναι πως κάθε άρθρο, όπως αυτό, σημαίνει για την ταινία του πολλά εισιτήρια. Ήδη έχουμε πέσει στην παγίδα του και την προωθούμε. Άρα η κίνηση αυτή, εάν ισχύει, έχει επιτύχει το στόχο της. Το ωραίο θα είναι στο τέλος να δούμε… Κινέζα στη θέση της Ελένης!
Το δεύτερο έχει να κάνει με τον ίδιο το Νόλαν. Κατά τη γνώμη μου είναι υπερτιμημένος. Έχω παρακολουθήσει σχεδόν όλες τις ταινίες του και καμία δεν θεωρώ ότι αξίζει τόσο, όσο έχει παρουσιασθεί. Παρά την τεχνική αρτιότητα, λείπει η συναισθηματική βαθύτητα. Ακόμα και η τελευταία του υπερπαραγωγή με θέμα τον Οππενχάιμερ δεν ξέφυγε του μετρίου. Αλλά αυτή είναι υποκειμενική άποψη. Τι να κάνουμε τώρα;
Ωστόσο το κρίσιμο και πραγματικό ερώτημα, το οποίο δεν έχει καθόλου τεθεί δεν είναι εάν εμείς θέλουμε μια μαύρη Ελένη, αλλά εάν οι ίδιοι οι δημιουργοί και οι κοινότητες, οι οποίες τους εκπροσωπούν αισθάνονται ότι αυτή η επιλογή τους εκφράζει ή τους περιορίζει.
Δημοσιεύτηκε την Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου 2026 στη στήλη μου “Απρόβλεπτο Καρέ” της έντυπης έκδοσης της εφημερίδας των Πατρών “ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ”.
