Ο Προμηθέας είναι το αρχέτυπο του ανθρώπου που κλέβει τη δύναμη των θεών· ο υπερ‑συσσωρευτής είναι ο άνθρωπος που κλέβει τη δύναμη της κοινότητας. Ο τρισεκατομμυριούχος της εποχής μας είναι η αντιστροφή του.
Ο Προμηθέας κλέβει τη φωτιά για να τη δώσει στους ανθρώπους. Η φωτιά είναι τεχνολογία, γνώση, μετασχηματισμός. Ο υπερ‑πλούτος, αντίθετα, δεν μοιράζεται· συγκεντρώνεται.
- Ο Προμηθέας διαχέει τη δύναμη. • Ο τρισεκατομμυριούχος την απορροφά. • Ο Προμηθέας δημιουργεί κοινότητα. • Ο υπερ‑πλούτος δημιουργεί μοναξιά ισχύος.
Η ειρωνεία είναι ότι και οι δύο μορφές φωτιάς αλλάζουν τον κόσμο, αλλά προς αντίθετες κατευθύνσεις.
Ο Προμηθέας τιμωρείται γιατί υπερέβη τα όρια. Η ύβρις του έχει συνέπειες. Στη σύγχρονη εποχή: • Δεν υπάρχουν θεοί να τιμωρήσουν. • Δεν υπάρχουν όρια από πάνω. • Η ύβρις γίνεται σύστημα.
Ο υπερ‑πλούτος είναι η πρώτη μορφή ανθρώπινης ισχύος που δεν συναντά αντίσταση. Αυτό τον καθιστά πιο επικίνδυνο από τον Προμηθέα: δεν υπάρχει μηχανισμός επαναφοράς.
Ο Προμηθέας είναι ηθικά αμφιλεγόμενος αλλά τελικά φιλάνθρωπος. Η πράξη του είναι συλλογική. Ο υπερ‑συσσωρευτής: • δεν μοιράζει τη φωτιά • δεν διαχέει την ισχύ • δεν λειτουργεί υπέρ του συνόλου.
Η συσσώρευση είναι αντι‑προμηθεϊκή: αντί να δώσει τη φωτιά στους πολλούς, την κλειδώνει στο ιδιωτικό του θησαυροφυλάκιο.
Ο Προμηθέας διαπράττει ύβρη απέναντι στους θεούς. Ο υπερ‑πλούτος απέναντι στην κοινωνία. Η πρώτη είναι μυθολογική· η δεύτερη πολιτική, οικονομική και υπαρξιακή.
Ο Προμηθέας αμφισβητεί την τάξη του σύμπαντος. Ο υπερ‑πλούτος αμφισβητεί την τάξη της δημοκρατίας.
Σήμερα η «φωτιά» δεν είναι η φλόγα· είναι: • τεχνητή νοημοσύνη • δεδομένα • υποδομές • πλατφόρμες • ενέργεια • βιοτεχνολογία.
Αυτές οι φωτιές δεν μοιράζονται ισότιμα. Ανήκουν σε λίγους. Η προμηθεϊκή πράξη έχει αντιστραφεί: η φωτιά δεν δίνεται στους ανθρώπους, αλλά αποσπάται από αυτούς.
Ο Προμηθέας είναι τραγικός γιατί θυσιάζεται. Ο υπερ‑πλούτος είναι μετα‑ήρωας γιατί δεν θυσιάζει τίποτα. • Ο ένας πληρώνει το τίμημα. • Ο άλλος το αποφεύγει. • Ο ένας υποφέρει για τους πολλούς. • Ο άλλος ευημερεί χάρη στους πολλούς.
Η τραγωδία αντικαθίσταται από τεχνο‑ουτοπικό αφήγημα.
Αν ο Προμηθέας είναι ο μύθος της απελευθέρωσης, ο υπερ‑πλούτος είναι ο μύθος της ιδιωτικοποίησης της δύναμης. Ο ένας δίνει τη φωτιά. Ο άλλος την κρατά. Ο ένας τιμωρείται. Ο άλλος επιβραβεύεται. Ο ένας είναι ήρωας της κοινότητας. Ο άλλος κοσμικός ιδιώτης.
Η ακραία συσσώρευση δεν είναι οικονομικό πρόβλημα. Είναι οντολογική μετατόπιση. Ο Προμηθέας κλέβει για να απελευθερώσει· ο υπερ‑πλούτος για να απομονωθεί. Ο ένας ανοίγει τον κόσμο. Ο άλλος τον συρρικνώνει γύρω από τον εαυτό του. Και η φωτιά, από δώρο, γίνεται φραγμός.
Ο Προμηθέας υπάρχει για την ανθρωπότητα. Ο αντι‑Προμηθέας για ποιον;
