Εάν συμβεί κάποια στιγμή και με χάσετε, πού νομίζετε ότι θα πρέπει να με αναζητήσετε; Στην έρημο Mojave, στην Καλιφόρνια.
Ο λόγος; Πρώτον, γιατί μου αρέσουν οι έρημοι. Δεύτερον, διότι η έρημος Mojave διαθέτει κάτι το μυστηριακό που εξάπτει τη φαντασία.
Μόνος, λοιπόν, στην έρημο. Και τι θα έχω μαζί μου; Μα, ολόκληρο τον Πολιτισμό.
Έχετε σκεφτεί τι σημαίνει Πολιτισμός; Αναρωτιόμαστε συχνά: θα χαθεί ο αρχαίος Ελληνικός πολιτισμός αν καταστραφεί ο Παρθενώνας; Η απάντηση είναι όχι. Κανένας πολιτισμός δεν καταστρέφεται ολοσχερώς, διότι ο Πολιτισμός είναι ένα σώμα ιδεών, γνώσεων και αισθητικής. Χωρίς την τέχνη του παραμένει αισθητικά ακρωτηριασμένος, αλλά ποτέ χαμένος.
Ολόκληρο το σύνολο των ιδεών θα το κουβαλάω μαζί μου. Ωστόσο, δεν θα μπορώ αμέσως να δημιουργήσω τον «πολιτισμό της Mojave». Τούτο διότι προηγουμένως θα πρέπει να επιζήσω. Ο πρωτογενής «πολιτισμός» μου θα είναι η αναζήτηση νερού και ο ανταγωνισμός για την επιβίωση με τους σκορπιούς και τα φίδια της ερήμου. Μόλις —και εάν— καταφέρω να επιβιώσω, τότε μόνο θα αρχίσω να εκφράζω τις σκέψεις μου. Αφού ξεπεράσω την ανάγκη να ζήσω, θα μπορέσω επιτέλους να «υπάρξω».
Όλα αυτά αποτελούν μια αλληγορία. Για την ώρα βρισκόμαστε στην Ευρώπη. Μια Ευρώπη που οδηγείται στην απαξίωση και την παρακμή. Το πιο τρομακτικό όμως δεν είναι η παρακμή αυτή καθαυτή, αλλά η συνολική αδιαφορία, η απάθεια και η απουσία ηγετών.
Η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται όλο και περισσότερο από την κυριαρχία μιας αμόρφωτης μετριότητας. Η Ευρώπη διακατέχεται από το σύνδρομο της “μαζικότητας”: μέσα μαζικής ενημέρωσης, μαζικής μεταφοράς, τηλεοπτικό κοινό, εκλογικό σώμα. Παντού ο άνθρωπος αντιμετωπίζεται ολοένα περισσότερο ως μέρος ενός συνόλου και λιγότερο ως αυτόνομη προσωπικότητα.
Πρόκειται για μια αντίληψη που αναγάγει τους απρόσωπους θεσμούς —την «κυβέρνηση», τους «οργανισμούς»— σε μοναδικούς φορείς επίλυσης των προβλημάτων. Όλα αυτά εκφράζουν την παραιτημένη ατομικότητα. Έτσι, ελάχιστοι άνθρωποι επιβάλλουν τη θέλησή τους σε ένα αδιάφορο πλήθος, που εναποθέτει τη ζωή του σε κάτι έξω από το ίδιο.
Η ατομικότητα αποτελεί την αξία-κλειδί του δυτικού πολιτισμού. Η έλλειψη ενδιαφέροντος για αυτοέκφραση είναι το σύμπτωμα της πτώσης του. Ο σημερινός πολιτισμός οφείλει να γίνει πνευματικός. Αυτό όμως μπορεί να προκύψει μόνο από αυτόνομες προσωπικότητες με ηθικές αξίες και θέληση για δράση. Δεν μπορεί να υπάρξει «καλή» κοινωνία χωρίς «καλό» άτομο.
Ένας είναι πλήθος. Και η δύναμη αυτού του ενός αρκεί για να μετακινήσει το αδιαμόρφωτο πλήθος των πολλών. Ή τουλάχιστον, αυτό θέλω να ελπίζω.
Μετά από αυτές τις σκέψεις, συνεχίζω το μοναχικό μου ταξίδι στην έρημο Mojave. Τμήμα της οποίας είναι και η Κοιλάδα του Θανάτου… της σκέψης.
Το απρόβλεπτο καρέ του Τεύκρου Σακελλαρόπουλου: Ενας είναι Πλήθος
