Μία κλασσική συμμετρική σχεδίαση από έξω προς τα μέσα. Εννοώ πως ο σχεδιασμός ξεκινούσε από τις όψεις και αυτό καθόριζε τη διαρρύθμιση του εσωτερικού. Σήμερα συμβαίνει το αντίθετο. Ο σχεδιασμός ξεκινά με τη διαρρύθμιση του εσωτερικού και οι όψεις προκύπτουν, χωρίς να καθοδηγούν. Γι΄ αυτό έχουμε και τις ασυμμετρίες.
Υποθέτω με μεγάλη βεβαιότητα πως ο χώρος υγιεινής (τουαλέτα) δεν ήταν εντός του σχεδόν τετραγωνισμένου διωρόφου κτίσματος και ενδεχομένως η προσθήκη στο πίσω τμήμα να κάλυπτε αυτή την ανάγκη. Προσέξτε και την κακοτεχνία των αποχετεύσεων είτε αυτές αφορούσαν πιθανή κουζίνα είτε μπάνιο, στο οποίο και πάλι για να εισέλθεις θα έπρεπε να βγεις έξω από το σπίτι.
Εξωτερική τουαλέτα δεν υπάρχει πλέον, αλλά θα υπήρχε και με την προσθήκη μάλλον κατεδαφίστηκε.
Επί τη ευκαιρία να σημειώσω πως αυτό το ζήτημα με τις εξωτερικές τουαλέτες “μεταφέρθηκε” κατά κάποιον τρόπο και στα διαμερίσματα της δεκαετίας του 80. Μεγάλα διαμερίσματα με αρκετά δωμάτια, τεράστιο καθιστικό και μία (μόνο) μικρή (κυριολεκτικά) τουαλέτα-μπάνιο σχεδόν κρυμμένη, σα να… ντρεπόταν και να “ήθελε” να είναι έξω, όπως στο παρελθόν. Βλέπετε η αρχιτεκτονική συμβαδίζει με τις νοοτροπίες.
Ωστόσο έχοντας επισκεφθεί και πολυκατοικίες του μεσοπολέμου, κυρίως στην Αθήνα, παρατήρησα πως δεν λειτουργούσε με αυτόν τον τρόπο το σύστημα. Οι τότε πολυκατοικίες σχεδιάζονταν από αρχιτέκτονες με επιρροές από το εξωτερικό και επειδή αποτελούσαν και προϊόντα υψηλής κοινωνικής και οικονομικής τάξης έδιναν άλλη έμφαση στους χώρους υγιεινής.
Και εδώ δεν μπορώ να μην παραλληλίσω τη σκηνή από τη σουρεαλιστική σάτιρα της ταινίας του 1972 “Η Κρυφή Γοητεία της Μπουρζουαζίας” του Λουίς Μπουνιουέλ, όπου, οι χαρακτήρες (συνδαιτυμόνες) κάθονται σε… λεκάνες τουαλέτας γύρω από ένα τραπέζι, σαν να είναι σε γεύμα και όταν θέλουν να φάνε, πηγαίνουν μόνοι τους σε ένα μικρό δωμάτιο, σαν τουαλέτα, για να φάνε κρυφά—αντιστρέφοντας έτσι τους κοινωνικούς κανόνες!
Η σκηνή βέβαια είναι μια ανατρεπτική αλληγορία για την υποκρισία και τις κοινωνικές συμβάσεις της αστικής τάξης, όπως τις βλέπει ο Μπουνιουέλ.
Πόσο κοντά λοιπόν, αρχιτεκτονική και κινηματογράφος!
