Η Αισθητική των Τεχνικών Έργων

Ο Μαρσέλ Μπλοχ γνωστότερος ως Ντασσώ, ο ιδρυτής της αεροπορικής βιομηχανίας της Γαλλίας είχε κάποτε δηλώσει: “Ένα αεροπλάνο για να πετάει καλά πρέπει να είναι όμορφο”. (Για τον Μπλοχ θα αναφερθώ στο μέλλον).

Παραφράζοντας θα αναπτύξω την σκέψη του:

“Ένα όμορφο αεροπλάνο δεν μπορεί παρά να είναι ένα καλό αεροπλάνο” ή “ένα άσχημο αεροπλάνο δεν μπορεί παρά να είναι ένα κακό αεροπλάνο”. Η αλήθεια είναι πως δεν γνωρίζω εάν αποτυπώνω με ακρίβεια το σκεπτικό του, αλλά το πνεύμα της δήλωσης είναι σαφές!

Και αλήθεια προσέξτε πως τα mirage είναι σαν οπτασία (αυτό σημαίνει εξ΄άλλου η λέξη). Και όντως το δελταπτέρυγο αεροπλάνο είναι ξεχωριστό.

Όταν ήμουν στην Αίγυπτο λοιπόν θέλησα να κάνω μπάνιο φυσικά στον Νείλο. Τι πιό αυτονόητο; Ναι μόνο πως εάν κάνεις μπάνιο στον Νείλο στην περιοχή από το Κάιρο και μετά έως την Μεσόγειο μπορεί να βγεις (;) έτοιμος για την εντατική. Τα Αιγυπτιάκια βέβαια έκαναν και δεν πάθαιναν τίποτα. Οι αρχές εν τω μεταξύ απαγορεύουν το μπάνιο δια ροπάλου. Και ορθώς! Οπότε κι εγώ αποφάσισα να ανέβω την ροή του ποταμού και να κάνω μπάνιο σε κάτι ερημικές περιοχές μεταξύ των δύο φραγμάτων του Ασουάν. Για το τι σημαίνει μπάνιο στον Νείλο και πως ακόμα… υπάρχω θα μιλήσουμε στην σειρά Teucris@Cairo.

Έγραψα προηγουμένως για τα δύο φράγματα του Ασουάν. Ολοι σας γνωρίζετε το ένα το τεράστιο φράγμα. Πιθανότατα όμως όχι και το άλλο. Και το ένα ονομάζεται High Dam (το γνωστό) ενώ το άλλο το…άγνωστο Low Dam. Οι λέξεις high και low δεν σημαίνουν ψηλό και χαμηλό αλλά μάλλον ανάντη και κατάντη του ρου του ποταμού.

Ποιά η διαφορά τους;

Το κατάντι κατασκευάστηκε περίπου το 1900 από του Άγγλους και είναι το μεγαλύτερο φράγμα στον κόσμο από… τούβλα! Το άλλο το τεράστιο κατασκευάστηκε το 1970 με την βοήθεια των Σοβιετικών και είναι ένα τεχνητό βουνό ύψους 111 μέτρων!

Το πρώτο είναι ένα όμορφο φράγμα. Το δεύτερο δεν καταλαβαίνεις καν ότι είναι… φράγμα! Και το δεύτερο δεν γνωρίζω εάν είναι και ένα καλό φράγμα, ενώ το πρώτο μάλλον είναι. Στόχος μου δεν είναι φυσικά να αναλύσω τα φράγματα και τις επιπτώσεις τους, οι οποίες είναι πολύ σημαντικές.

Θα επισημάνω πως το πρώτο φράγμα του 1900 είναι και αυτό τετράγωνης αισθητικής και όχι τοξωτό όπως το Hoover στην Νεβάδα ή όπως και όλα τα άλλα, τα οποία γνωρίζετε.

Προσωπικά θεωρώ πως το πρόσφατο του 1970 πρόκειται για ένα πολύ άσχημο τεχνικό έργο και συνεπώς ΚΑΙ πολύ κακό τεχνικό έργο. Καταστροφικό και βέβηλο (κατά τη γνώμη μου) για τον υπέροχο Νείλο. Μία Σοβιετικής αντίληψης απάνθρωπη φιλοσοφία το διέπει ενώ το πρώτο εμπεριέχει την Αγγλική αποικιοκρατία, η οποία προφανώς λόγω της… αριστοκρατικής της καταγωγής είναι πιό ντελικάτο.

Τα τεχνικά έργα δεν αρκεί να είναι μόνο χρήσιμα. Πρέπει να είναι και όμορφα. Και κάθε τι οφείλει να εμπεριέχει την αισθητική μέσα στην λειτουργικότητα.

Ίσως όμως όλα τα προηγούμενα να έχουν εφαρμογή και στους ανθρώπους. Είσαι άνθρωπος. Είσαι αποτελεσματικός, ικανός, λειτουργικός. Είσαι όμως ΚΑΙ “όμορφος”; Και εννοώ φυσικά όχι το παρουσιαστικό σου αλλά την αίσθηση, την αισθητική σου και το γούστο, το οποίο αποπνέεις.