Ένας Άξιος Τοίχος

Προχθές περνώντας από την Γούναρη πρόσεξα ‘έναν τοίχο από μακριά…  Τι μου έκανε εντύπωση;

Πως είναι ένας τοίχος, χωρίς ενισχυτικά σεναζ, χωρίς κάποια άλλη ιδιότητα προσδίδουσα ιδιαίτερη αντοχή. Κι όμως αυτός ο τοίχος στέκει σίγουρα πολλές δεκάδες χρόνια και θα στέκει για πολύ καιρό ακόμα, διότι διαθέτει μία ιδιότητα, η οποία δεν μπορεί να περιγραφεί σε κανένα τεχνικό εγχειρίδιο.

Διαθέτει εκπληκτική συμμετρία δόμησης.

Αυτό σημαίνει χωρίς καμία μελέτη, κανένα θεωρητικό γράφημα με αναλύσεις αντοχής υλικών ένα και μόνον ένα:

Τεχνικά πολύ υψηλή κατασκευαστική δεινότητα. Ο χτίστης προφανώς ήταν κορυφαίος. Έχω γράψει πολλές φορές το πόσο σημαντικό είναι το γενικό “κλίμα” σε ένα έργο. Ειδικά στα παλαιά κτίρια είναι ακριβώς αυτό, το οποίο χαρακτηρίζει την “σκιά” του. Μικρές (;) λεπτομέρειες, οι οποίες όμως δεν είναι καθόλου μικρές. Εξ’ άλλου ο Θεός λέγεται πως κρύβεται στις λεπτομέρειες…

Ο τοίχος είναι ένα από τα σπουδαιότερα δομικά στοιχεία και δεν παίζει ρόλο το υλικό με το οποίο έχει κατασκευασθεί. Είτε είναι αυτό το μικρής σχετικά αντοχής τούβλο, είτε μεγάλες πέτρες, στρογγυλές (=με μικρότερη συνάφεια), ακανόνιστες (=με μεγαλύτερη συνάφεια) –αναφέρομαι στο πως το ακανόνιστο σχήμα της πέτρας βοηθά στην καλύτερη πλοκή και δέσιμο του τοίχου- ο τοίχος θα είναι ισχυρός εάν έχει κατασκευασθεί προσεκτικά και με ισχυρό κονίαμα.

Πάντοτε όμως συμβαίνει, ο καλός τεχνίτης να προσέχει όλα τα προηγούμενα και τελικά ένας όμορφος και συμμετρικός τοίχος θα διαπιστώσετε πως έχει κατασκευασθεί με εξαιρετικό κονίαμα, πως έχει δεθεί με τα άλλα συστατικά στοιχεία του κτίσματος και επιτελεί το τόσο σημαντικό έργο του.

Μην ξεχνάτε! Ο τοίχος δεν είναι παρά ένα στοιχείο αποτελούμενο από πολλά μικρά μέρη… (σε αντίθεση με το οπλισμένο σκυρόδεμα κοινώς μπετόν), το οποίο είναι ένα χυτό υλικό.

Είναι κρίμα, να μην γνωρίζουμε τα ονόματα αυτών των λαμπρών τεχνιτών…

Στις φωτογραφίες προσέξτε τη δομή στην τομή του στιβαρού τοίχου του Ρωμαϊκού Ωδείου, τον απόλυτα όμορφο και συμμετρικό τούβλινο τοίχο, ο οποίος έδωσε την αφορμή αλλά και ένα άλλο πέτρινο τοίχο με το σενάζ από οπλισμένο σκυρόδεμα στο ύψος του πρεκιού των παραθύρων. Ο πιο αδύναμος θεωρητικά είναι ο τούβλινος…