Κλειστοί Εξώστες (“έρκερ”)

Ένα από τα ενδιαφέροντα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, τα οποία δεν απαντώνται (σχεδόν καθόλου) στην Πάτρα είναι οι λεγόμενοι κλειστοί εξώστες (ή “έρκερ”, όπως ήταν/είναι γνωστοί)…

Σύμφωνα με τον πολεοδομικό ορισμό του “έρκερ”, πρόκειται για κλειστή από όλες τις εξωτερικές πλευρές οριζόντια προεξοχή, η οποία προβάλλεται έξω από τις αρχιτεκτονικές όψεις του κτιρίου.

Ένας από τους βασικότερους λόγους της μη ύπαρξης τους είναι το γεγονός πως καταργήθηκαν με την έννοια του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού του 1973, όταν μέχρι τότε προβλέπονταν να εξέχουν της οικοδομικής γραμμής. Έκτοτε επιτρέπονται, αλλά μόνο μέχρι του σημείου αυτού. Η οικοδομική γραμμή είναι η νοητή ευθεία δόμησης των κτιρίων.

Στην Βόρεια Ελλάδα για τους κλειστούς εξώστες άκουσα την πολύ όμορφη έκφραση “το δικαίωμα στη θέα”. Παρεμπιπτόντως είναι πολύ συχνό στοιχείο της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής από την Κεντρική Ελλάδα και βορειότερα.

Θεωρώ προσωπικά πως ένας βασικός λόγος μη ύπαρξης των κλειστών εξωστών στην Νότια Ελλάδα είναι οι καλύτερες κλιματολογικές συνθήκες… Μπορεί κάποιος να είναι πραγματικά “έξω”, ενώ στην Βόρεια Ελλάδα οι συνθήκες είναι δυσμενέστερες. Γενικά πάντως προκαλεί ένα χειμωνιάτικο συναίσθημα θαλπωρής. Η Πελοπόννησος είναι “σκληρή” στις όψεις της… Ευθύς πέτρινος τοίχος από την θεμελίωση έως την οροφή!