Το Ελληνικό Αγροτικό Σπίτι

Τον Απρίλιο του… 1978 η Γενική Διεύθυνση Οικισμού του τότε Υπουργείου Δημοσίων Έργων διοργάνωσε μία έκθεση με τον ομώνυμο τίτλο του άρθρου, παρουσιάζοντας κάποια σχέδια (υποδείγματα) τυπικών αγροτικών σπιτιών προερχομένων από διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Τα σπίτια αυτά τα είχαν σε μακέτες και μαζί δίπλα και τα σχέδια τους.

Αυτή η έκθεση μεταφερόταν από πόλη σε πόλη. Τότε είχε έλθει και στην Πάτρα και πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα της Δημοτικής βιβλιοθήκης και την θυμάμαι σαν τώρα. Μου άρεσε πάρα πολύ, ήμουν μάλιστα μαζί με τον πατέρα μου και συζήτησα με αρχιτέκτονες – μηχανικούς από την Αθήνα τότε με ωραίο πνεύμα και ιδέες. Μιλάμε για το 1978, αρκετά χρόνια πριν αποφασίσω να ακολουθήσω την Πολυτεχνική Σχολή.

Οι αρχιτέκτονες και μηχανικοί του υπουργείου εξηγούσαν στα συνοδευτικά έντυπα της έκθεσης πως στόχος τους ήταν η ανανέωση και ο εκσυγχρονισμός του Ελληνικού χωριού. Και πως ήταν αντίδραση στην παραμόρφωση του αγροτικού περιβάλλοντος , η οποία συντελείτο (τότε ήταν στην αρχή) στην Ελληνική ύπαιθρο με κακόγουστα κτίσματα από μπετόν.

Πρότεινε λοιπόν υποδείγματα άνετων και λειτουργικών σπιτιών, τα οποία διατηρούσαν τον πλούτο των στοιχείων της Ελληνικής μας αρχιτεκτονικής (χρησιμοποιώ την εξαιρετική φρασεολογία του εντύπου) και χωρίς να είναι ξεπερασμένα θα μπορούσαν να διατηρήσουν την Ελληνική ομορφιά και ανεβάσουν το επίπεδο ζωής των αγροτών μας!

Μα τι ωραία λόγια, τι ωραίο σκεπτικό!

Και κατέληγε, πως “σπίτια σαν των υποδειγμάτων αυτών μπορούν να συντελέσουν για τη διατήρηση στα μικρά οικιστικά σύνολα της υπαίθρου των δεσμών με τη φύση και το περιβάλλον που ενώ είναι τόσο ζωντανά για τον άνθρωπο έχουν χαθεί μέσα στα άγχη των μεγαλουπόλεων”.

Και σημειώνω, εδώ πως αυτά τα σχέδια και τα έντυπα ΔΕΝ είχαν το όνομα των αρχιτεκτόνων, οι οποίοι τα επεξεργάστηκαν και διατίθεντο δωρεάν σε κάθε ενδιαφερόμενο από τις (τότε) Νομαρχίες και την Γενική Διεύθυνση Οικισμού επί της Αμαλιάδος 17 στην Αθήνα, γράφω και το τηλέφωνο όπως ήταν: 643 7326.

Αυτό το έργο κι μαζί και την έκθεση την υλοποίησαν… δημόσιοι υπάλληλοι ενώ το παλαιό χωριό της Μονεμβασίας έξω από τον βράχο όπου κόντεψα να πάθω συγκοπή όταν το είδα στην πραγματικότητα έχοντας στο μυαλό μου τις φωτογραφίες, όπως ήταν πριν, το υλοποίησαν μάλλον ελεύθεροι επαγγελματίες μηχανικοί…

Με συγχωρείτε για τις αιχμές, δεν σκοπεύω να γενικεύσω, αλλά ας μην κατηγορούμε τα πάντα και μάλιστα μονομερώς, ούτε να τα βλέπουμε όλα με την δυαδική λογική του άσπρου και του μαύρου. Ίσως κι εγώ τότε εάν ήμουν μηχανικός στην Μονεμβασία να έφτιαχνα ένα ανάλογο σπίτι κατεδαφίζοντας μάλιστα ένα παλιό αγροτόσπιτο· δεν βγάζω έξω τον εαυτό μου και ίσως μόνο με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσα να ζήσω…

<Παρένθεση: Σημειώνω πως και ένας από τους σπουδαιότερους σύγχρονους αρχιτέκτονες της πέτρας ήταν και ο υπάλληλος του Ε.Ο.Τ. (τότε) Άρης Κωνσταντινίδης. Δεν έχει καμία σημασία η οικονομική σου κατάσταση ή ο τρόπος εργασίας σου όταν είσαι εμπνευσμένος δημιουργός. Απλά σε διευκολύνει. Τέλος παρένθεσης>

Την Μονεμβασία την ανέφερα, διότι στο εξώφυλλο του εντύπου της έκθεσης αυτήν είχαν σκιτσαρισμένη με μολυβάκι… και δυστυχώς αυτή η εικόνα έμεινε στο νου μου, μέχρις ότου αντίκρισα την θλιβερή πραγματικότητα.

Επέλεξα τέσσερα χαρακτηριστικά σχέδια από αυτά της έκθεσης και σας τα παρουσιάζω.

Με την ευκαιρία…

Στα σχόλια παρακάτω σας παραπέμπω σε έναν σύνδεσμο της ιστοσελίδας μου, όπου σας παρουσιάζω ένα σχέδιο (project), το οποίο είχα εκπονήσει περίπου το 2010-12 με την τότε φρενίτιδα των φωτοβολταϊκών συστημάτων σε συνδυασμό με τα πέτρινα σπίτια. Ήταν άραγε “πρόκληση”; Ήταν μία τεχνολογική εξέλιξη; Αναρωτιέμαι αν και μου άρεσαν, όπως μου αρέσουν και τώρα.

Αλλά σκεφτείτε ένα χωριό γεμάτο με αυτού του είδους τις στέγες από μακριά πως θα φαινόταν, ασχέτως του προφανούς οικονομικού οφέλους. Λίγα χρόνια αργότερα εμφανίστηκαν στην αγορά τα φωτοβολταϊκά κεραμίδια. Εμφάνιση φυσικού κεραμιδιού με ενσωματωμένο φωτοβολταϊκό σύστημα.

Έχω δουλέψει και σε άλλη μία, ας υποθέσουμε καινοτομία στον ενεργειακό τομέα και δεν αναφέρομαι στην τεχνολογία αυτή καθ’ εαυτή, διότι δεν την γνωρίζω. Απλά στον τρόπο εφαρμογής της, ώστε να είναι υπαρκτή αλλά ΜΗ ορατή. Αλλά δεν θα σας την αποκαλύψω ακόμα…

Επί του παρόντος θα σας ανακοινώσω εντός των ημερών ένα σχετικό ΝΕΟ πρόγραμμα της Teucris (πάντα στα πέτρινα σπίτια), το οποίο έχω εκπονήσει και σιγά-σιγά υλοποιώ…